All-inclusive

Een weekje in Nederland zou het zijn. Even de zorg van mama regelen en weer terug naar mijn courgettes en paddo’s. Geen idee van wat me allemaal te wachten stond, had ik een leuke vlucht omdat ik een bekende tegenkwam, die ik alleen nog nooit gesproken had. Nadat we elkaar aankeken zo van “hé jij bent toch…” hebben we de stewardess gevraagd of we naast elkaar mochten zitten en aan één stuk gekletst over ons leven in Valencia. Vliegveld-ontmoetingen zijn de beste.

Na een paar dagen in Nederland veranderde alles. Een verhuizing van mama naar een verpleeghuis zou beter zijn. Dit ene zinnetje maakte dat mijn wereld en die van mama er ineens totaal anders uitzag. Mama die zelf nog niet de urgentie van een verhuizing inziet, moet klaargestoomd worden voor deze grote verandering. Terwijl ze op een woensdagochtend druk kletsend tegen de allerliefste en mijn broertje naar haar nieuwe huisje vertrekt, met alleen haar handtasje, had ze geen idee dat ik achter haar de tassen vol gooide met de nog overgebleven spullen die ze nodig zou hebben.

Boven verwachting vindt ze het allemaal prachtig en haar ‘copy-paste’ woonkamer naar een klein bejaardenwoningkamertje is gelukt. Alles hebben we hetzelfde neergezet. Achter haar rug om hebben we de vertrouwde spulletjes van haar verhuisd. Ze is verrast en reageert als een blij kind dat haar nieuwe gerestylede kamer te zien krijgt. De jongens hebben na een vermoeiende verhuizing last van een emo-moment en staan in de gang hun tranen en emoties weg te slikken. Ze worden gecondoleerd door een bezoeker. Ze moesten even uitleggen dat het vreugdetranen zijn en dat er niemand is overleden.

Mama denkt dat ze in een all-inclusive resort is terechtgekomen, en ze vindt de bediening en het personeel (zoals zij ze noemt) top. Ze vraagt voortdurend waar ze kan afrekenen. “Heb jij een portemonnee bij je want ik heb de koffie nog niet betaald.” Tijdens een paniekaanval waarin ze duidelijk maakt dat de vakantie lang genoeg heeft geduurd en naar huis wil, zegt ze tegen mij “Esther, dit moeten we niet meer doen, ik ga niet meer zonder jou op vakantie.” Maar ze vindt het gezellig en de mensen vreselijk aardig. Ze voelt zich snel thuis en werkt ons de deur uit als ze ‘uitgenodigd’ is voor een activiteit of een lunch.

Dat er veel op je afkomt als je moeder naar een verpleeghuis gaat is natuurlijk een open deur. Iedereen zegt het, je weet het, maar toch is het een ervaring waar je niet op voorbereid bent. De middag na haar opname loop ik door haar huis en voel ik de treurigheid over me heen komen. Het voelt ineens alsof ze er helemaal niet meer is. Mijn oplossing is puinruimen. Als een razende alle gehamsterde spullen van mama in zakken doen. Mama had echt prima als de hamster kunnen fungeren in een reclame van de Albert Heijn. Ik ken niemand die zoveel spullen heeft bewaard. Als ik haar kledingkast openmaak ruik ik haar en lukt het me niet meer om het te negeren, ik snuffel aan haar kleren en dan komen de tranen.

Een maand hebben we de tijd om het huis leeg te ruimen en alle zaken te regelen. Gek genoeg was de opzegging bij de vereniging van Levenseinde nog de makkelijkste. Juist als het belangrijk wordt aan het einde van je leven, vinden zij het prima dat je dochter telefonisch je lidmaatschap beëindigt. Voor de rest is het vooral veel bureaucratie. En zijn er ook ineens aasgieren. Want de vraag “hoe is het met je moeder,” wordt meteen gevolgd door de opmerking “even over de parkeerplaats van je moeder….”

De tijd in mama’s huis is voor de allerliefste en mij een vreemde combi van jeugdherinneringen, ergernis, verdriet maar ook geluk. Als twee studenten slapen we op matrassen op de grond en om mij te pesten begint de allerliefste zelfs Elsters te praten. We lopen veel door het dorp waar we zijn opgegroeid en elkaar uit het oog zijn verloren. De leuke dingen wisselen de slechte dingen in een snel tempo af. Zo zijn er de lieve ouders van mijn jeugdvriendin, die mijn hart laten smelten, vooral als zij tegen de allerliefste zegt “pas je goed op ons meisje.” Maar ook de marktplaats kopers, die niet op komen dagen na een veel te uitgebreid mailcontact met onzinnige vragen. De onverwachte ontmoetingen, waarvan de meeste heel leuk zijn, maar er ook genoeg zijn waarbij je denkt: hier zit ik niet echt op te wachten.

Na twee weken eindeloze ritjes naar de kringloop en het gevoel mijn moeders leven uit te gummen, begint mijn praktische instelling af te brokkelen. Ik ben moe en mijn mood wordt somber. Ik sta in de stromende regen bij een benzinestation een euro in een apparaat te gooien om de banden van mama’s auto op te pompen. Het lukt niet, ik ga naar binnen naar de mevrouw waarbij ik ‘een eurootje lucht’ heb gekocht, om te vragen wat er aan de hand is. Ze vertelt me welke knopjes ik moet indrukken, en ik druip weer braaf af naar het apparaat, waar ik ontdek dat ik echt alles goed heb gedaan. Toch nog maar een keertje naar binnen. 

Ondertussen zeiknat geregend breekt de donderwolk, die zich deze ochtend boven mijn hoofd heeft opgebouwd. Alle frustraties komen eruit en ik roep keihard “kutland!” terwijl ik tegen een band aan schop. Waarom zou je in godsnaam een euro voor lucht moeten betalen en dan doet het stomme ding het ook nog niet eens… “kutland!” Er komt iemand om de hoek en ik schaam me dood en ik zeg heel zachtjes sorry. De mevrouw achter de kassa heeft meegekeken op de beveiligingscamera en komt door de stromende regen naar me toe rennen om mijn euro terug te geven.